Een nieuwe televisie, gameconsole of monitor kan meer beeldkwaliteit leveren dan uw huidige aansluiting doorgeeft. Bij HDMI 2.0 versus 2.1 draait het daarom niet alleen om de kabel, maar ook om de HDMI-poorten en functies van uw bronapparaat en scherm. Een HDMI 2.1-kabel heeft weinig nut als uw televisie of pc alleen HDMI 2.0 ondersteunt. Andersom kan een te oude kabel wel de oorzaak zijn van een zwart beeld, knipperingen of een lagere verversingssnelheid.
Het belangrijkste verschil is de maximale bandbreedte. HDMI 2.0 ondersteunt maximaal 18 Gbit/s. Daarmee is 4K-beeld tot 60 Hz mogelijk, inclusief HDR in de gebruikelijke configuraties. Voor de meeste films, tv-uitzendingen, streamingdiensten en standaard pc-gebruik is dat ruim voldoende.
HDMI 2.1 verhoogt de maximale bandbreedte naar 48 Gbit/s. Hierdoor worden hogere resoluties en verversingssnelheden mogelijk, zoals 4K tot 120 Hz en 8K tot 60 Hz. Dat is vooral relevant voor moderne gameconsoles, krachtige gaming-pc’s en bepaalde high-end televisies en monitoren.
Meer bandbreedte betekent niet automatisch beter beeld bij elke toepassing. Een film die in 4K met 24 beelden per seconde wordt afgespeeld, ziet er via HDMI 2.1 niet scherper uit dan via een goede HDMI 2.0-verbinding. HDMI 2.1 biedt vooral extra ruimte voor signalen die daadwerkelijk meer data vragen.
Een 4K-tv met 60 Hz heeft voor normaal gebruik meestal genoeg aan HDMI 2.0. Denk aan Netflix, digitale televisie, Blu-ray, een mediaspeler of een standaard laptopaansluiting. Ook 1440p op hoge verversingssnelheden is in veel gevallen mogelijk, afhankelijk van de gebruikte kleurdiepte en kleurinstellingen.
Voor 4K-gaming op 120 Hz is HDMI 2.1 doorgaans wel nodig. Dit geldt bijvoorbeeld wanneer een PlayStation 5, Xbox Series X of geschikte gaming-pc wordt aangesloten op een televisie of monitor die 4K 120 Hz ondersteunt. Bij pc-gaming kunnen instellingen zoals HDR, 10-bit kleur en ongecomprimeerde RGB bovendien extra bandbreedte vragen.
8K klinkt aantrekkelijk, maar is voor de meeste huishoudens geen doorslaggevende reden om te kiezen voor HDMI 2.1. Er is nog weinig 8K-content beschikbaar en niet elk apparaat kan 8K ook daadwerkelijk verwerken. Wie nu een kabel koopt voor een nieuwe 8K-tv of een installatie die lang mee moet gaan, kan HDMI 2.1 wel als praktische toekomstgerichte keuze zien.
HDMI 2.1 omvat meer dan alleen hogere resoluties. Een aantal functies is vooral interessant voor gamers en gebruikers van een soundbar of receiver.
Variable Refresh Rate, meestal afgekort als VRR, laat de verversingssnelheid van het scherm meelopen met de beeldoutput van een console of pc. Dat vermindert tearing en kan schokkerige beelden beperken. Auto Low Latency Mode, of ALLM, schakelt een geschikte televisie automatisch naar een lage-latentie- of gamemodus wanneer u een game start.
Quick Frame Transport, QFT, kan de vertraging bij het doorgeven van beelden verlagen. Quick Media Switching, QMS, is bedoeld om zwarte schermen bij het wisselen tussen verschillende videoframesnelheden te beperken. Deze functies zijn nuttig, maar alleen als zowel bron als scherm ze ondersteunen.
Voor audio is vooral eARC relevant. Enhanced Audio Return Channel kan audioformaten met hogere kwaliteit doorgeven van de tv naar een soundbar of AV-receiver. Denk aan ongecomprimeerde meerkanaalsaudio en bepaalde objectgebaseerde formaten. Heeft uw televisie alleen ARC, dan werkt een eARC-kabel niet als upgrade op zichzelf. De tv en audiocomponent moeten beide eARC ondersteunen.
Hier ontstaat vaak verwarring. De HDMI-versie van een apparaat zegt niet altijd precies welke functies beschikbaar zijn. Een fabrikant kan een HDMI 2.1-poort toepassen die bijvoorbeeld eARC en VRR ondersteunt, maar geen 4K op 120 Hz in elke beeldmodus. Ook kan een televisie slechts twee HDMI 2.1-poorten hebben, terwijl de overige aansluitingen HDMI 2.0-capaciteit bieden.
Controleer daarom altijd de concrete specificaties van de televisie, monitor, console, laptop of receiver. Let daarbij op termen als 4K 120 Hz, 8K 60 Hz, VRR, ALLM, eARC en maximale bandbreedte. Voor een pc-monitor is ook van belang welke resolutie en verversingssnelheid via HDMI beschikbaar zijn. Sommige monitoren halen hun hoogste stand alleen via DisplayPort.
Ook de aansluiting tussen apparaten telt mee. Sluit u een console aan op een AV-receiver en vervolgens op de tv, dan moeten beide HDMI-trajecten de gewenste resolutie en functies ondersteunen. Een oudere receiver kan bijvoorbeeld de beperking vormen, ook wanneer de tv en console wel geschikt zijn voor 4K 120 Hz.
Bij kabels zijn de officiële snelheidsaanduidingen belangrijker dan algemene teksten als “4K-kabel” of “8K-ready”. Een Premium High Speed HDMI-kabel is ontworpen voor de bandbreedte van HDMI 2.0, tot 18 Gbit/s. Dit is een goede keuze voor 4K 60 Hz, HDR en de meeste tv- en homecinematoepassingen.
Voor de volledige bandbreedte van HDMI 2.1 kiest u een Ultra High Speed HDMI-kabel. Deze kabelcategorie is bedoeld voor maximaal 48 Gbit/s en toepassingen zoals 4K 120 Hz, 8K 60 Hz, VRR en eARC. De aanduiding Ultra High Speed is daarbij relevanter dan een losse vermelding van “HDMI 2.1-kabel”. HDMI is namelijk een aansluiting en specificatie met kabelcategorieën, geen garantie dat iedere kabel met een versienummer ook alle prestaties haalt.
Kabellengte verdient eveneens aandacht. Bij korte afstanden, bijvoorbeeld van een console naar een tv-meubel, werkt een kwalitatieve passieve Ultra High Speed-kabel meestal probleemloos. Bij langere afstanden neemt de kans op signaalproblemen toe, zeker bij 48 Gbit/s. Voor een projector, vergaderruimte of wandinstallatie kan een actieve of glasvezel HDMI-kabel een betere oplossing zijn.
Koop niet langer dan nodig, maar kies ook niet zo krap dat de kabel strak staat of connectoren belast. Meet de route inclusief bochten, ruimte achter apparatuur en eventuele kabelgoot. Een kabel van twee meter is in een tv-meubel vaak praktischer dan een kabel van één meter die voortdurend onder spanning staat.
HDMI 2.0 blijft een logische en voordelige keuze als u films en series in 4K kijkt, een 4K 60 Hz-monitor gebruikt of een oudere console, decoder, laptop of mediaspeler aansluit. Ook voor veel zakelijke presentaties is HDMI 2.0 ruim voldoende. De beperking zit dan niet in de beeldkwaliteit, maar in de maximale combinatie van resolutie, verversingssnelheid en kleurdata.
Kies bij voorkeur een Premium High Speed HDMI-kabel wanneer uw apparatuur maximaal 4K 60 Hz gebruikt. Daarmee voorkomt u dat u betaalt voor prestaties die uw installatie niet benut, terwijl u wel een kabel gebruikt die geschikt is voor HDR en modern 4K-beeld.
HDMI 2.1 is de juiste keuze voor 4K-gaming op 120 Hz, VRR-ondersteuning, een eARC-soundbar of receiver en installaties die op 8K zijn voorbereid. Het is ook verstandig wanneer u een nieuwe tv en gameconsole koopt en niet bij voorbaat wilt uitsluiten dat u later hogere beeldinstellingen gebruikt.
Controleer wel eerst of alle apparaten in de keten die functies bieden. Een Ultra High Speed-kabel tussen een HDMI 2.0-laptop en een HDMI 2.0-monitor blijft gewoon werken, maar levert geen 4K 120 Hz op. De aansluiting valt terug op wat beide apparaten gezamenlijk aankunnen.
Een kabel die wel beeld geeft maar uitvalt bij 4K 120 Hz, HDR of gaming met VRR, is vaak niet geschikt voor de gevraagde bandbreedte. Test in dat geval eerst met een kortere, gecertificeerde Ultra High Speed HDMI-kabel. Vermijd onnodige adapters, koppelingen en zeer lange passieve kabels wanneer maximale prestaties nodig zijn.
Zwart beeld na het wijzigen van instellingen kan ook wijzen op een verkeerde HDMI-ingangsmode op de televisie. Sommige tv’s vereisen dat u per HDMI-poort een uitgebreide of verbeterde signaalmodus inschakelt voor 4K 120 Hz en HDR. Controleer daarnaast firmware-updates van tv, receiver, console en monitor wanneer functies zoals VRR of eARC niet correct werken.
Kies dus niet alleen op basis van het label HDMI 2.0 of 2.1. Kijk naar wat u werkelijk aansluit, welke resolutie en verversingssnelheid u gebruikt en welke functies u nodig heeft. Met die gegevens vindt u bij Kabelmaxx gericht de kabel die past bij uw installatie, zonder te betalen voor capaciteit die ongebruikt blijft.
