Een tv heeft alleen een optische uitgang, terwijl uw versterker zowel optisch als coaxiaal ondersteunt. Of u heeft last van brom uit de speakers en vraagt zich af welke verbinding dat oplost. Bij de keuze tussen een optische of coaxiale audiokabel gaat het niet om welke kabel in alle situaties beter klinkt. De aansluitingen op uw apparatuur, de gewenste geluidsformaten en de opstelling bepalen welke kabel past.
Beide kabeltypes versturen digitaal geluid via S/PDIF. Een optische kabel doet dat met licht, een coaxiale audiokabel met een elektrisch signaal. Als het digitale signaal correct aankomt, is er geen kwaliteitsverschil dat ontstaat doordat de ene kabel duurder is dan de andere. Het praktische verschil zit vooral in compatibiliteit, storingsgevoeligheid en aansluiting.
Een optische audiokabel wordt ook Toslink-kabel genoemd. U herkent de aansluiting aan het vierkante poortje met vaak een klepje of rood licht. De kabel heeft aan beide kanten doorgaans dezelfde Toslink-stekker. Optisch is een logische keuze voor het aansluiten van een tv, gameconsole, mediaspeler of cd-speler op een soundbar, receiver of DAC met optische ingang.
Een coaxiale digitale audiokabel gebruikt meestal RCA-stekkers. Dit zijn ronde stekkers die lijken op de bekende rood-witte tulpstekkers voor analoog geluid. Het verschil is dat een digitale coaxkabel bedoeld is voor een 75-ohm digitaal signaal. De aansluiting wordt op apparatuur vaak aangeduid als Coaxial, Digital In/Out of S/PDIF.
De twee verbindingen gebruiken hetzelfde digitale protocol en ondersteunen in grote lijnen dezelfde geluidsformaten. Voor stereo PCM en gecomprimeerde surroundformaten zoals Dolby Digital en DTS maakt de keuze daarom meestal geen verschil voor de geluidsweergave. Controleer vooral welke uitgangen en ingangen daadwerkelijk aanwezig zijn.
Optisch is bijzonder praktisch als apparaten op verschillende stopcontacten of groepen zijn aangesloten. Omdat het signaal via licht loopt, is er geen elektrische verbinding tussen bron en ontvanger. Daardoor kan een optische kabel aardlussen voorkomen. Een aardlus uit zich vaak als een brom, zoem of ruis via de speakers, vooral bij versterkers, pc’s en tv-opstellingen met veel aangesloten apparatuur.
Ook elektromagnetische storing van voedingsadapters, stroomkabels of andere elektronica heeft geen invloed op het optische signaal. Voor de meeste woonkameropstellingen is dat een geruststellend voordeel. Een Toslink-kabel is bovendien direct herkenbaar en makkelijk aan te sluiten, zolang beide apparaten een optische poort hebben.
Er zijn ook aandachtspunten. De vezel in een optische kabel kan beschadigen wanneer u de kabel scherp knikt of strak om een hoek buigt. Kies daarom voldoende lengte, maar laat niet meters kabel onnodig opgerold achter uw meubel liggen. Verwijder de beschermdopjes pas bij installatie en plaats de stekker recht in de aansluiting. Een Toslink-stekker past maar op één manier.
Optische aansluitingen zijn zeer gebruikelijk op oudere en huidige tv’s, maar minder vanzelfsprekend op sommige compacte DAC’s, professionele apparatuur en hi-fi-componenten. Kijk daarom niet alleen naar de uitgang van de bron, maar ook naar de beschikbare ingang op uw receiver, versterker of actieve speakers.
Kies voor coaxiaal als uw apparatuur een digitale RCA-aansluiting heeft en geen optische poort. Dit komt regelmatig voor bij cd-spelers, netwerkspelers, DAC’s en sommige receivers. De ronde RCA-stekker is stevig, eenvoudig te plaatsen en de kabel kan doorgaans beter tegen herhaald aansluiten en loshalen dan een optische vezelkabel.
Een goede digitale coaxkabel heeft een impedantie van 75 ohm. Dat is de specificatie die past bij S/PDIF via coax. Een gewone analoge tulpstekkerkabel kan soms ook geluid doorgeven, vooral over een korte afstand, maar is niet de juiste keuze als u een betrouwbare digitale verbinding wilt. De impedantie en afscherming zijn dan niet specifiek afgestemd op digitale audiotransport.
Coaxiaal is elektrisch verbonden. In een eenvoudige opstelling geeft dat vaak probleemloos resultaat. Staat apparatuur ver uit elkaar, loopt de kabel langs veel voedingskabels of hoort u een bromtoon, dan is optisch meestal de verstandigere optie. Een coaxkabel met goede afscherming helpt tegen externe interferentie, maar lost een aardlus niet altijd op.
Let ook op de kleurcodering. Een digitale coaxiale aansluiting is vaak oranje, zwart of aangeduid met Digital. Een rode of witte RCA-aansluiting kan juist een analoge audio-ingang zijn. Vertrouw daarom op de tekst bij de poort, niet alleen op de kleur.
Via zowel optisch als coaxiaal kunt u ongecomprimeerd stereo PCM versturen. Ook Dolby Digital en DTS in maximaal 5.1-kanalen worden meestal ondersteund. Dat is voldoende voor veel tv-uitzendingen, streamingapps, dvd’s en consoles die hun audio-uitvoer op Dolby Digital kunnen zetten.
De beperking zit in de beschikbare bandbreedte van S/PDIF. Formaten met hoge resolutie of meer dataverkeer passen hier meestal niet doorheen. Denk aan meerkanaals PCM, Dolby TrueHD, DTS-HD Master Audio en Dolby Atmos in een TrueHD-signaal. Wilt u dergelijke formaten vanaf een Blu-ray-speler, gameconsole of moderne mediaspeler naar een geschikte receiver of soundbar sturen, dan is HDMI de aangewezen verbinding.
Ook bij Dolby Atmos is nuance nodig. Sommige streamingdiensten gebruiken Dolby Digital Plus met Atmos-metadata. Een optische of coaxiale aansluiting kan dit signaal in de praktijk meestal niet volledig doorgeven. Gebruik voor Atmos vanaf een tv naar een soundbar of receiver bij voorkeur HDMI ARC of eARC, mits beide apparaten dit ondersteunen.
Controleer daarna de geluidsinstellingen van de bron. Staat een tv op PCM, dan ontvangt uw receiver vaak alleen stereo. Staat de uitgang op Bitstream, Auto of Dolby Digital, dan kan surround mogelijk wel worden doorgestuurd. Welke instelling juist is, hangt af van de aangesloten apparatuur en het gebruikte bronmateriaal.
Begin bij de aansluitingen, niet bij de kabel. Kijk op de achterkant of zijkant van beide apparaten naar termen als Optical, Toslink, Coaxial, Digital Audio Out en S/PDIF. Een adapter is alleen zinvol wanneer deze het digitale signaal daadwerkelijk omzet. Een passief verloopstuk tussen Toslink en RCA werkt niet, omdat optisch en coaxiaal verschillende signaalvormen gebruiken.
Bepaal vervolgens de benodigde lengte door de route van de kabel te meten. Meet vanaf de uitgang van het ene apparaat tot de ingang van het andere apparaat, inclusief de bocht langs het meubel. Neem een kleine marge zodat de stekkers niet onder spanning staan. Voor een korte verbinding achter een tv-meubel is één tot twee meter vaak genoeg, maar meten voorkomt te korte kabels.
Controleer ten slotte het gewenste gebruik. Voor tv-geluid naar een soundbar is optisch vaak de directe oplossing als HDMI ARC ontbreekt of bezet is. Voor een cd-speler naar een DAC met digitale RCA-ingang ligt coaxiaal meer voor de hand. Bij bromproblemen, een pc-opstelling of apparatuur op verschillende stroomgroepen heeft optisch een duidelijk technisch voordeel.
Een optische kabel is meestal de beste keuze wanneer uw apparaten Toslink-poorten hebben en u elektrische storingen of aardlussen wilt uitsluiten. Een coaxiale audiokabel is passend wanneer uw bron en ontvanger beide een digitale RCA-aansluiting hebben, bijvoorbeeld in een hi-fi-opstelling. Voor moderne surroundformaten waarbij HDMI nodig is, lost geen van beide audiokabels de bandbreedtebeperking op.
Bij Kabelmaxx vindt u beide kabeltypen in verschillende lengtes, zodat u de aansluiting kunt afstemmen op uw apparatuur en de kabelroute. Bekijk vóór het bestellen nog één keer de poorten en de audio-instellingen van uw apparaten. Die halve minuut controle levert meer op dan kiezen op basis van uiterlijk of prijs alleen.
