Een stekker die bijna past, is bij netwerk- en telefoniebekabeling zelden de juiste keuze. Bij een RJ45 versus RJ11 aansluiting gaat het niet alleen om een verschil in formaat, maar ook om de techniek achter de verbinding. Wie een router, modem, telefoon of netwerkswitch aansluit, voorkomt storingen door eerst te controleren welk type poort en kabel nodig is.
RJ45 en RJ11 zijn benamingen die vaak worden gebruikt voor modulaire stekkers en aansluitingen. In de praktijk staat RJ45 vrijwel altijd voor een netwerkaansluiting met acht contacten, terwijl RJ11 vooral wordt gebruikt voor telefonie en DSL. De stekkers lijken op elkaar, maar hebben een andere breedte, een ander aantal contactpunten en een andere toepassing.
Een RJ45-aansluiting ziet u op routers, switches, computers, printers, access points, IP-camera’s en netwerkcontactdozen. Deze aansluiting wordt gebruikt voor Ethernet-netwerken. De bijbehorende kabel heet doorgaans een UTP-kabel, FTP-kabel of netwerkkabel en is bijvoorbeeld uitgevoerd als Cat5e, Cat6, Cat6a of Cat7.
Een RJ11-aansluiting komt voor bij analoge telefoons, oudere faxapparaten, DSL-modems en sommige alarm- of intercomsystemen. De kabel bevat meestal één of twee aderparen. Bij een DSL-router is de kleine aansluiting vaak aangeduid met DSL, Line of Phone.
| Kenmerk | RJ45 | RJ11 | |—|—|—| | Gebruik | Ethernet en netwerken | Telefonie en DSL | | Aantal posities | 8P8C | Meestal 6P2C of 6P4C | | Breedte stekker | Breder | Smaller | | Gebruikelijke kabel | Netwerkkabel met vier aderparen | Telefoonkabel met één of twee aderparen | | Apparatuur | Router, switch, pc, camera | Telefoon, DSL-modem, fax |
De termen zijn technisch gezien iets genuanceerder dan de dagelijkse praktijk doet vermoeden. RJ45 wordt doorgaans gebruikt voor de bekende 8P8C-netwerkstekker. RJ11 is meestal een 6-polige telefoonstekker met twee of vier aangesloten contacten. Bij het kiezen van een kabel is die praktische benaming echter precies wat u nodig heeft.
Het meest zichtbare verschil is de breedte. Een RJ45-stekker heeft acht posities naast elkaar en is ongeveer 11,7 mm breed. Een RJ11-stekker is smaller en heeft meestal zes posities. Daardoor past een RJ45-stekker niet in een RJ11-poort.
Een RJ11-stekker kan bij sommige RJ45-poorten ogenschijnlijk wel naar binnen. Dat betekent niet dat deze combinatie geschikt is. De smallere stekker gebruikt alleen de middelste contacten en kan de buitenste contactveren in een RJ45-poort onnodig belasten. Gebruik een RJ11-stekker daarom niet als vervanging voor een netwerkkabel, ook niet als de stekker lijkt vast te klikken.
Bij RJ45 worden alle acht contacten gebruikt voor de standaard netwerkaansluiting. Moderne gigabitnetwerken gebruiken vier aderparen. Een RJ11-telefoonkabel heeft veel minder aders en is niet bedoeld voor Ethernet. Een netwerksignaal over een willekeurige telefoonkabel sturen levert dus geen werkende en betrouwbare netwerkverbinding op.
Kijk eerst naar de functie van de poort, niet alleen naar de vorm. Een rechthoekige poort op een router kan een RJ45-LAN-poort zijn, maar een kleinere poort met de aanduiding DSL of Phone is normaal gesproken RJ11.
RJ45 gebruikt u voor een bekabeld thuis- of bedrijfsnetwerk. Denk aan de verbinding tussen modem en router, router en switch, switch en werkplek of router en smart-tv. Ook Power over Ethernet, vaak afgekort als PoE, loopt via een RJ45-netwerkkabel. Hiermee kunnen onder meer IP-camera’s, access points en bepaalde deurintercoms stroom en data via één kabel ontvangen.
RJ11 gebruikt u voor telefonie en DSL. Bij een DSL-aansluiting loopt de lijn vanuit de wandcontactdoos of aansluitdoos naar de DSL-poort van het modem. Bij oudere telefooninstallaties gaat een RJ11-kabel van de telefoonaansluiting naar het toestel. Niet iedere telefoonstekker in Nederland is overigens hetzelfde: in bestaande woningen kunt u ook een oude Nederlandse telefooncontactdoos of een afwijkende adapter tegenkomen.
Bij glasvezel en kabelinternet is de situatie anders. De verbinding vanaf een glasvezelkastje, ONT of kabelmodem naar uw eigen router is meestal RJ45-Ethernet. Een RJ11-kabel is daar niet voor nodig, tenzij u een analoge telefoon aansluit op de telefoonpoort van het modem.
Veel verwarring ontstaat bij een combinatieapparaat van provider of eigen modemrouter. De poorten hebben vaak verschillende taken:
Lees de tekst bij de poort altijd mee. Een RJ45-poort met het label WAN heeft een andere functie dan een RJ45-poort met het label LAN, hoewel dezelfde netwerkkabel past.
Voor een normale netwerkaansluiting kiest u een RJ45-netwerkkabel. Voor thuisnetwerken is Cat6 vaak een praktische keuze: deze kabel ondersteunt gigabitnetwerken zonder probleem en is breed verkrijgbaar. Heeft u een langere kabelroute, PoE-apparatuur of een netwerk dat klaar moet zijn voor hogere snelheden, dan kunnen Cat6a-kabels een betere keuze zijn. Let bij vaste installatie ook op de juiste installatiekabel, wandcontactdozen, keystone-jacks en patchpanelen.
Voor een telefoon of DSL-verbinding kiest u een RJ11-telefoonkabel. Controleer daarbij vooral de gewenste lengte en de uitvoering van beide uiteinden. Sommige DSL-kabels zijn specifiek bedraad voor een modem of provider-aansluiting. Een te lange, dunne of beschadigde telefoonkabel kan bij DSL invloed hebben op de stabiliteit en snelheid van de verbinding.
Heeft uw apparaat een afwijkende poort, kijk dan naar een passende adapterkabel. Bijvoorbeeld van een oude telefoonwandcontactdoos naar RJ11, of van een specifieke modemuitgang naar de aansluiting in huis. Controleer daarbij altijd welk signaal de adapter doorgeeft.
Een RJ45-naar-RJ11-adapter klinkt als een eenvoudige oplossing, maar werkt alleen in specifieke situaties. Zo’n adapter verandert geen Ethernet-signaal in telefonie en maakt van een telefoonlijn geen netwerkaansluiting. Hij wijzigt hooguit de fysieke aansluiting en verbindt bepaalde aders met elkaar.
Dat is alleen bruikbaar wanneer de apparatuur én de bekabeling daarvoor ontworpen zijn. Een voorbeeld is een telefooninstallatie die via een RJ45-achtige wandcontactdoos is afgemonteerd, maar op het apparaat een RJ11-stekker verwacht. Bij gestructureerde bekabeling in een kantoor kan dit voorkomen. De gebruikte aders moeten dan wel volgens het juiste schema zijn aangesloten.
Wilt u een computer aansluiten op internet via een oude telefoonaansluiting? Dan is alleen een adapter niet voldoende. Voor DSL heeft u een geschikt DSL-modem nodig. Voor een Ethernet-netwerk heeft u RJ45-poorten, geschikte netwerkkabels en netwerkapparatuur nodig. Bij twijfel is het veiliger om de aansluiting, het apparaatlabel en het aantal contacten naast elkaar te controleren voordat u bestelt.
Bij een RJ45-netwerkkabel horen de aders in een vaste volgorde te zitten. De bekende T568A- en T568B-schema’s bepalen die volgorde. Voor een standaard patchkabel is de bedrading aan beide zijden gelijk. Een verkeerd afgemonteerde kabel kan wel link geven, maar toch lage snelheid, verbindingsuitval of PoE-problemen veroorzaken.
RJ11 is eenvoudiger, omdat vaak alleen de middelste twee contacten nodig zijn. Toch is ook hier de uitvoering relevant. Vooral bij DSL zijn losse stekkers, geknikte kabels en verlengingen mogelijke storingsbronnen. Houd de DSL-kabel daarom zo kort mogelijk en gebruik geen onnodige koppelingen tussen de aansluitdoos en het modem.
Controleer ook de omgeving. Een netwerkkabel die langs stroomkabels, dimmers of zware apparatuur loopt, kan in sommige situaties gevoelig zijn voor storing. Kies bij vaste trajecten een kabeltype dat past bij de installatie en vermijd scherpe knikken of trek op connectoren.
De juiste keuze begint dus bij één eenvoudige vraag: vervoert u netwerkdata, telefoon/DSL of alleen een signaal via een specifiek systeem? Voor netwerkapparatuur is RJ45 de standaard. Voor telefoon en DSL is RJ11 meestal de juiste aansluiting. Controleer daarna de poort, de kabelcategorie en het doel van de verbinding. Daarmee bestelt u gericht en voorkomt u dat een stekker alleen maar bijna past.
